ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ & ΦΟΒΟΣ

Γράφει ὁ π. Θεμιστοκλῆς Μουρτζανός

Ἡ ἐθνική καί θρησκευτική ἐπέτειος τῆς 25ης Μαρτίου μᾶς καλεῖ νά προβληματισθοῦμε σέ μία ἐσωτερική κατάσταση πού διέπει τόν ἄνθρωπο. Πρόκειται γιά τόν φόβο καί τήν ὑπέρβασή του. Ὁ φόβος γιά τήν Ἰσχύ τῶν ὅπλων, ἀλλά καί τῶν κοινωνικῶν νόμων. Ὁ φόβος γιά τόν ἑαυτό μας, τή ζωή μας, τήν αὐτάρκειά μας, ὁ φόβος γιά τόν θάνατο ἤ τήν κοινωνική περιφρόνηση, ὁ φόβος τῆς μοναξιᾶς ἐξαιτίας τῶν ἐπιλογῶν μας, ὁ φόβος τοῦ «νά πάει κανείς ἀντίθετα στό ρεῦμα» εἶναι πολύ ἰσχυρές καταστάσεις στήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη. Καί αὐτός ὁ φόβος ἀποκτᾶ καί μεταφυσικές διαστάσεις, ὅταν συνδέεται μέ τήν συνέπεια πού ἔχει γιά τόν καθέναν μας ἡ τήρηση τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ ἤ ἡ ἀπόφαση γιά ἐπανάσταση ἐναντίον κάθε σύνεσης, συντηρητισμοῦ, βολέματος.

Φανταζόμαστε τήν θέση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ὅταν κλήθηκε ἀπό τόν Ἄγγελο νά δεχτεῖ τήν ἀνατροπή τῆς ζωῆς της. Νά εἰσέλθει στή λογική τῆς ρήξης μέ τούς φυσικούς νόμους, καθώς δέν ἦταν ὕπανδρος. Στή ρήξη μέ τό οἰκογενειακό της περιβάλλον, καθότι ὁ Ἰωσήφ δέν θά δεχόταν μία ἐγκυμοσύνη ἀκατανόητη. Τήν ρήξη μέ τό κοινωνικό περιβάλλον, ὅπου κυριαρχοῦσε ἡ λογική τοῦ παραδειγματισμοῦ σέ ὅσους ἤ ὅσες ξέφευγαν ἀπό τή νοοτροπία τοῦ ἠθικοῦ κατεστημένου. Τήν ρήξη, τελικά, μέ τόν ἴδιο της τόν ἑαυτό, καθότι καλοῦνταν νά ἀναλάβει ἔργο πού ξεπερνᾶ τά μέτρα ἀκόμη καί τῆς πιό κεχαριτωμένης πνευματικά ἀνθρώπινης φύσης.

Ἡ Παναγία μας, ὅμως, ὑπερέβη τά μέτρα τῆς φύσης καί τόν ὅποιο φόβο αὐτή γεννᾶ. Μέσα της κυριαρχοῦσε ἡ ἀγάπη γιά τό Θεό. Αὐτή πρώτη βιώνει τά μετέπειτα λόγια τοῦ Εὐαγγελιστῆ Ἰωάννη: «Φόβος οὐκ ἔστιν ἐν τῃ ἀγάπῃ, ἀλλ' ἡ τελεία ἀγάπη ἐξω βάλλει τόν φόβον καί ἡμεῖς ἀγαπῶμεν αὐτόν, ὅτι αὐτός πρῶτος ἠγάπησεν ἡμᾶς» (Α' Ἰωάν., 4, 18-19). Ἡ Παναγία εἶναι ἡ πρώτη πού βιώνει τήν τέλεια ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καί εἶναι ἡ πρώτη πού ἀνταποκρίνεται ὑπαρξιακά, ὀντολογικά σ' αὐτήν. Καί κάνει τήν ὑπέρβασή της, τήν μεγαλύτερη ἐπανάσταση στήν ἀνθρώπινη ἱστορία, νά γίνει μητέρα τοῦ Θεοῦ. Γιά νά φτάσει ὅμως ἡ Παναγία στόν τρόπο αὐτό, προηγήθηκε ἡ πνευματική ζωή τῆς παραμονῆς ἐν τῷ Ναῷ, τῆς ἀνατροφῆς στά Ἅγια τῶν Ἁγίων, ἡ γνήσια προσωπική σχέση μέ τό Θεό, πού ὁδηγεῖ τό θέλημά της νά ταυτιστεῖ μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Εἶναι τελικά ἡ ἐσωτερική ἐλευθερία ἀπό τά πάθη καί τά συμφέροντα πού χαρίζει στόν ἄνθρωπο τήν αἰώνια ἐλευθερία καί τόν καθιστᾶ γέφυρα πού μετάγει «ἐκ γῆς πρός οὐρανόν».

Παρόμοια, καί ὁ δικός μας ἐθνικοαπελευθερωτικός ἀγώνας τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 ἀποτελεῖ ἀνατροπή στούς νόμους τῆς Ἰσχύος καί τῆς Ἐξουσίας, στούς νόμους τοῦ βολέματος καί τῆς αὐτάρκειας. Ἀποτελεῖ ὑπέρβαση τοῦ φόβου γιά τό θάνατο, τήν στέρηση τῶν ἀγαπημένων προσώπων καί τῶν ἀγαθῶν πού μᾶς ἀνήκουν, τῆς συνετῆς δειλίας πού καθιστᾶ τόν ἄνθρωπο δοῦλο ὁ ὁποῖος ἀναζητεῖ ἄλλοθι γιά τήν κατάστασή του στήν ἀδυναμία τῆς φύσης του. Εἶναι καρπός μιᾶς γόνιμης τρέλας, ἡ ὁποία πηγάζει ἀπό τήν ἀγάπη πρός ἀξίες πού εἶναι μοναδικές, ὅπως ἡ πίστη στό Θεό, ἡ ἐλευθερία, ἡ αἴσθηση τῆς διαφορετικότητας πού ἡ Ἱστορία, ἡ γλώσσα, ἡ παράδοση δίνουν.

Τά δύο αὐτά γεγονότα ἀποτελοῦν παράδοξα γιά τήν ἐποχή μας. Κυρίαρχη νοοτροπία σήμερα εἶναι ὁ φόβος. Ἡ νοοτροπία τοῦ συμβιβασμοῦ καί ἡ ἄρνηση νά ὑπερβοῦμε τά δικαιώματά μας χάριν τῆς γνήσιας ἐλευθερίας. Ἀπό μικροί καλλιεργούμαστε ὄχι στήν σχέση μέ τό Θεό πού ὁδηγεῖ στήν ἐν ἐλευθερίᾳ ὑπακοή στό θέλημα τῆς ἀγάπης Του γιά μᾶς, ἀλλά στή σχέση μέ τόν κόσμο πού μᾶς καθιστᾶ ὑπηκόους τῆς ἁμαρτίας, τοῦ ἐγωισμοῦ, τοῦ καταναλωτισμοῦ, τῶν προκαθορισμένων ἐπιλογῶν. Καί ὅταν ἔρθει ἡ ὥρα νά πάρουμε μεγάλες ἀποφάσεις γιά τή ζωή μας, μένουμε στόν συμβιβασμό μέ τό βόλεμά μας, φοβόμαστε νά ἔρθουμε σέ ρήξη μέ ὅλα τά κατεστημένα, κυρίως αὐτά πού μᾶς γεμίζουν θάνατο, διότι μᾶς καθιστοῦν ἀνίκανους νά ἀγαπήσουμε.

Ὁ ἐλεύθερος ἄνθρωπος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος. Αὐτός πού δέν φοβᾶται τό κόστος γιά τίς ἐπιλογές του, ἀλλά γίνεται ἡγέτης, τόσο τῆς ζωῆς του, ὅσο καί τῶν ἄλλων. Καί τότε ἀλλάζει ἡ προσωπική του ἱστορία, γιατί δέν εἶναι ἕνας ἀκόμη ἀριθμός στή λίστα τῆς μάζας, ἀλλά αὐτός πού ἀγαπᾶ τόν γνήσιο τρόπο ζωῆς, αὐτός πού ἀγωνίζεται νά ὁμοιάσει στό Θεό ὡς πρός τήν ἐλευθερία, πού βιώνει μία ἄλλη σχέση μέ τόν κόσμο. Καί τότε τό παράδοξο γίνεται ἡ πραγματικότητα τῆς πίστης καί τῆς ψυχῆς. Αὐτῶν πού μᾶς λείπουν γιά νά μήν εἴμαστε δοῦλοι τῶν συστημάτων ἤ τοῦ ἴδιου τοῦ ἑαυτοῦ μας.


Δημιουργία ιστοτόπου ΑΔΑΜ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ